Samoloty, balony, spadochrony

Program Buran

Buran na rakiecie Energia

Buran (burza śnieżna) – (ros. Буран) - sowiecki wahadłowiec kosmiczny.

Buran jest nader paralelny do wahadłowców amerykańskich. Forma kadłuba, skrzydeł, średnica, a co więcej kolorystyka sprawiają, że niewprawny świadek mógłby pomieszać obie konstrukcje, istnieją lecz między nimi znaczące różnice. W radzieckim rozwiązaniu główne silniki rakietowe zainstalowane są w rakiecie nośnej i nie są odzyskiwane (inny hipoteza zakładał odzyskiwanie głównego stopnia) w przeciwieństwie do rakiet pomocniczych. W rozwiązaniu amerykańskim silniki główne są częścią składową orbitera i również wolno je wyzyskiwać nieraz. W konsekwencji niemało ładunku użytecznego Burana być może być większa od masy ładunku promu amerykańskiego. Buran był wyniesiony na orbitę przez rakietę Energia na benzyna ciekłe.

Spis treści

• 1 Różnice między wahadłowcami Buran a Space Shuttle
• 2 Skonstruowane egzemplarze
• 3 Planowane, niewykonane misje
• 4 Dane techniczne
• 5 Linki zewnętrzne

//

Różnice między wahadłowcami Buran a Space Shuttle

Wahadłowiec Buran został obrobiony po promie kosmicznym Columbia i istnieje mnóstwo podobieństw w wyglądzie tych pojazdów. Z tego powodu spekulowano, jednakowo podczas gdy w przypadku podobieństw Concorde - Tu-144, że dużą rolę w budowie Burana odegrało szpiegostwo przemysłowe. Tym atoli, nie bacząc na zbliżonego wyglądu zewnętrznego, istnieje bez liku różnic w konstrukcji pojazdów. Samo równoległość zewnętrzne tłumaczy się podobnymi założeniami aerodynamicznymi bądź także użyciem przez Rosjan wczesnych zdjęć czy też rysunków kadłuba pojazdu amerykańskiego.

Podstawowe różnice

• Buran nie został zaprojektowany jak komletny ustrój jednakowoż jak ładunek wynoszony przez rakietę Animusz, której przeznaczeniem z kolei nie było wynoszenie tylko promu wszak różnych innych ładunków o masie do 80 dźwięk. W amerykańskim programie kosmicznym również rozważano podobne sposób, nazwane shuttle-C, aliści nie wyszło ono prócz ciąg testów na modelach.
• Sama flara Wigor mogła być konfigurowana do wynoszenia różnych ładunków i dysponować różne konfiguracje, np. przeznaczone do przenoszenia do 200 dźwięk ładunku (przenigdy nie zbudowana) bądź dostarczania ładunku na Satelita (również w życiu nie zbudowana).
• Buran został zaprojektowany od początku do lotów zarówno załogowych kiedy i bezzałogowych, posiadając oprogramowanie automatycznego lądowania. Gatunek załogowa nie została przenigdy zbudowana. Wahadłowce amerykańskie zostały wyposażone w ustrój automatycznego lądowania na późniejszym etapie (po cios największej rangi w STS-121) lecz w życiu nie został on użyty, jak że przeznaczono go do użycia zaledwie w sytuacjach awaryjnych.
• Buran nie posiada głównego silnika rakietowego, co pozwoliło na zintensyfikowanie ładunku promu. Flara nośna Bigiel została zaprojektowana owszem, ażeby potencjalny było jej powtórne sposób bycia, wprawdzie przenigdy nie zbudowano jej w takiej wersji. Amerykańskie promy posiadają własny napęd, wymagając tylko dołączenia zewnętrznego zbiornika paliwa pod ręką obtarcie, kto po pewnym czasie jest odrzucany i spala się w atmosferze. W dodatku używane są silniki pomocnicze, które również są odrzucane w atmosferze, lecz lądują w oceanie i możliwe jest ich ponowne użycie.
• W konstrukcji Burana przewidziano obszar na dubel silniki odrzutowe, pozwalające na w wyższym stopniu swobodne manewrowanie blisko lądowaniu aniżeli ma to obszar w przypadku amerykańskich promów, które w atmosferze stają się szybowcami. Tym atoli z powodu ograniczeń w masie startowej pierwszej wersji rakiety Zapał, silniki te przenigdy nie zostały zamonntowane ani użyte.
• Buran potrafiłby dać w wyniku ładunek 30 brzmienie w standardowej konfiguracji. Amerykańskie promy mogły równać się do 25 brzmienie, przecież późniejsze modyfikacje polegające na zmniejszeniu masy wahadłowców o parę dźwięk pozwoliły trafnie podnieść masę wynoszonego ładunku.
• Podobnie bardziej natężony jest ładunek, z którym Buran przypuszczalnie ponowić się z orbity - 20 dźwięk, na rzecz Space Shuttle jest on wąski do 15 ton.
• Stosunek ciągu do ciężaru wynosi 6,5 w przypadku Burana i 5,5 w przypadku Space Shuttle.
• Płytki osłony termicznej są w przeciwnym razie układane w przypadku obydwu konstrukcji. Radzieccy inżynierowie uważali swoj podejście za z większym natężeniem produktywny. Buran nie posiada charakterystycznego, ciemnoszarego fragmentu osłony umieszczonego na dziobie, złożonego z płytek kompozytowych na bazie włókien węglowych i grafitu.
• Silniki manewrowe Burana używane na orbicie używają w charakterze paliwa nafty lotniczej (kerozyny) i tlenu, silniki Space Shuttle działają na z większym natężeniem toksyczne benzyna (monometylohydrazyna i czterotlenek azotu). Co więcej, silniki manewrowe Burana są wydajniejsze (seria 180 kN przy 55 kN Space Shuttle).
• Buran zaprojektowano do transportu w pozycji poziomej, z powodu czemu przypadkiem być dostarczony na wyrzutnię krocie prędzej aniżeli transportowane w pozycji pionowej wahadłowce amerykańskie.
• Rakieta nośna Wigor nie została pokryta pianką, której rozdarcie doprowadziło do katastrofy promu Columbia. Co więcej, rakiedy pomocnicze nie zostały skonstruowane z segmentów podatnych na przecieki przez uszczelki, co z kolei spowodowało katastrofę promu Challenger. Tym chociaż rakiety pomocnicze na etylina ciekłe używane przez Burana są trudniejsze do przygotowania i utrzymania w stanie napełnienia przez dłuższy epoka, w dodatku są ponadto w wyższym stopniu narażone na eksplozja aniżeli silniki na benzyna stałe używane przez Space Shuttle. Z kolei po uruchomieniu, silniki na benzyna ciekłe są w wyższym stopniu kontrolowalne.

W ramach programu wykonano przed chwilą jeden bezzałogowy przelot orbitalny (początek: 15 listopada 1988). Po wykonaniu dwóch okrążeń Ziemi nastąpiło automatyczne desant na Bajkonurze.

W chwili pierwszego i jedynego startu nie był coraz ukończony organizm podtrzymywania życia, przykry był w takim razie przelot załogowy. Pozycja finansowa ZSRR nie pozwalała na kontynuację programu. Przelot Burana był swoistym ‘aktem rozpaczy’ zdesperowanego zespołu konstruktorów wobec wodzą Gleba Łozino-Łozinskiego, kto przed chwilą w ów rozwiązanie mógł wykazać, że całokształt prac nie poszła na marne.

Program rosyjskiego wahadłowca został nieczynny przez prezydenta Jelcyna w ramach cięć budżetowych w roku 1993.

Skonstruowane egzemplarze

Zdjęcie
Numer seryjny
Data ukończenia
Użycie
Stan aktualny

Pojazdy produkcyjne

OK-1K1 - “Buran” (11F35 K1)
1986
Lot bezzałogowy (1988)
Podniszczony w 2002 w katastrofie hangaru

OK-1K2 - nieformalnie “Pticzka” (11F35 K2)
1988
Ukończony w 95-97%, nie użyty
Własność Kazachstanu, w kosmodromie Bajkonur, w budynku MIK.

OK-2K1 “Bajkał” (?) (11F35 K3)
1990?
Niekompletny
Muzeum lotnictwa w Sinsheim (Niemcy).

Shuttle OK-TK(?) (11F35 K4)
1991?
Niekompletny
Częściowo zdemontowany, znajduje się zanim fabryką Tuszino wobec Moskwą.

2.03 (11F35 K5)
1992?
Niekompletny
Zdemontowany.

Modele do testów aerodynamicznych i statycznych

OK-M (później OK-ML-1)
1982
Testy statyczne
Model do testów statycznych: części, jarzmo statyczne w normalnej temperaturze, bezwład, bez liku ładunku, testy złącz (pionowych i poziomych) z pojazdem startowym. Znajduje się na terenie kosmodromu Bajkonur.

OK-KS (003)
1982
Testy statyczne integracji i układów elektrycznych
Model do testów statycznych: część elektroniczna i elektryka. Znajduje się na terenie fabryki Ikra w miejscowości Korolow.

OK-MT (później OK-ML-2)
1983
Makieta inżynieryjna
Model do testów statycznych: specyfikacja, metody tankowania płynów i gazów, koherencja systemu hermetycznego, procedury wchodzenia i wychodzenia załogi, podręczniki. Znajduje się na terenie kosmodromu Bajkonur.

OK-GLI (Buran Analog BST-02)
1984
Testy aerodynamiczne
Analogiczny szablon do testów aerodynamicznych. Wykonał 25 lotów testowych i 9 przelotów taxi. Wykupiony przez Technikmuseum Speyer, przetransportowany do Szwab w 2008.

OK-??? (Wzór 005?)

Testy statyczne
Pojazd do testów wibracji i próżniowych. Miejsce nieznane.

OK-TVI

Platforma do testów cieplnych i próżniowych
Model do testów statycznych: badania w komorze cieplnej/próżniowej, badanie wymogów temperaturowych. Lokalizacja nieznane.

OK-??? (Wzornik 008?)

Testy statyczne
Pojazd do testów wibracji i próżniowych. Lokalizacja nieznane.

OK-TVA

Testy statyczne
Pojazd do testów strukturalnych: zadłużenia i naprężenia, ogrzewanie i dygot. Znajduje się w Parku Gorkiego (Moskwa).

Pojazdy zbudowane w mniejszej skali

BOR-4
1982-1984
Pomniejszony krój samolotu kosmicznego Spiral
Model samolotu kosmicznego Spiral w skali 1:2. 5 startów. NPO Molnija (Moskwa).

BOR-5 (”Kosmos”)
1983-1988
Model Burana w skali 1:8 do lotów suborbitalnych
5 startów, żaden z modeli nie latał w szeregu przypadków, co najmniej 4 modele zachowane. NPO Molnija (Moskwa).

Przedział załogi w pełnej skali

Testy medyczno-biologiczne

Symulator lotu poziomego GLI

Strojenie oprogramowania kontroli lotu

Modele do tunelu aerodynamicznego

Skale od 1:3 do 1:550
85 zbudowanych modeli

Modele do badania dynamiki gazów

Skale od 1:15 do 1:2700

Planowane, niewykonane misje

• Misja 2 - Naczelny bezzałogowy przelot orbitera 1.02, czwarty trymestr 1991
• Misja 3 - Druga posłannictwo wahadłowca 1.02 (7 - 8 dniowa), proch zadokować do stacji MIR i wrócić pewnie na ziemię, naczelny trymestr 1992
• Misja 4 - Inny przelot orbitera 1.01, 15 - 20 dniowa, 1993
• Misja 5 - Główny załogowy przelot projektu, zwierzchni przelot 2.01, zwrot 1995/1996

Dane techniczne

Rozpiętość:
23,90 m

Długość:
36,37 m

Wysokość:
16,40 m

Szerokość kadłuba:
5,5 m

Pojemność ładowni
320 m³

Kubatura kabiny załogi:
73 m³

Powierzchnia nośna
250 m²

Wydłużenie
2,28

Masa własna
6,2×104 kg

Masa startowa
1,05×105 kg

Max. dużo lądowania
8,2×104 kg

Masa ładunku użytecznego (orbita 250 km)
3×104 kg

Masa ładunku użytecznego (orbita 450 km)
2,7×104 kg

Masa ładunku powracającego
1,3×104 kg

Prędkość lądowania
340 km/h

Linki zewnętrzne

• Buran.ru
• Strona poświęcona programowi Buran
• Fotografie radzieckich orbiterów
• Francuska stronica nt. Programu Buran
• Dane o programie Buran

p • d • e
Wahadłowce kosmiczne

Amerykańskie - Oprogramowanie STS

• OV-101 Enterprise (testy aerodynamiczne)
• OV-098 Pathfinder (testy naziemne)
• OV-102 Columbia (zmiętoszony w katastrofie)
• OV-099 Challenger (nadwątlony w katastrofie)
• OV-103 Discovery (aktywny)
• OV-104 Atlantis (aktywny)
• OV-105 Endeavour (aktywny)

Radzieckie - Program Buran

• 1.01 Buran (potargany przez huragan)
• 1.02 Pticzka (gotowy w 97%)
• 2.01 (niekompletny)
• 2.02 (częściowo zdemontowany)
• 2.03 (zdemontowany)

p • d • e
Radzieckie i rosyjskie rządowe załogowe programy kosmiczne

Bieżące
Sojuz • Międzynarodowa Przystanek Kosmiczna (międzynarodowy) • Kliper (planowany)

Zakończone
Wostok • Woschod • Salwa • Sojuz-Apollo (międzynarodowy) • Pokój • Buran

Anulowane
Zond (nadmiernie eksploatujący Sojuz) • Spiral • Ałmaz (włączony do programu Salut)