Samoloty, balony, spadochrony

Katastrofa lotu Pan Am 103

Katastrofa lotnicza powyżej Lockerbie miała obszar 21 grudnia 1988 ponad Lockerbie eksplodował jankeski aeroplan Boeing 747 (Jumbo Jet) linii Ojciec niebieski American World Airways (lot 103) lecący z Londynu do Nowego Jorku z 259 pasażerami na pokładzie. Wszyscy zginęli, a spadające pozostałości samolotu zabiły oraz 11 mieszkańców miasta. Erupcja będąca wynikiem podłożenia na pokładzie bomby, była największym zamachem terrorystycznym w historii nim atakiem na World Trade Center 11 września 2001.

Spis treści

• 1 Kurs wydarzeń
  • 1.1 Przygotowania
    • 1.1.1 Kontrowersje
  • 1.2 Katastrofa
• 2 Skutki zamachu
• 3 Zobacz też
• 4 Linki zewnętrzne

//

Tok wydarzeń

Przygotowania

Jest to bieg wydarzeń, przyjęty przez szkocką prokuraturę: 20 grudnia 1988, Abdel Basset Ali Mohamed al-Megrahi i Al Amina Khalif Fhimah jak jeden mąż przygotowali bombę w radiomagnetofonie Toshiba 8016. Usunięto niektóre części, a na ich obszar wstawiono szwajcarski zegar MST-13, tudzież semtex, zamieniając radiofonia na bombę zegarową. Walizka z bombą, została opatrzona skradzioną naklejką JFK Rush, oznaczającą że jest to zabłąkany ładunek, jaki podczas gdy najszybciej musi odnaleźć się na lotnisku Johna F. Kennedy’ego w Nowym Jorku.

Następnego dnia, walizka zostaje nadana na lotnisku Luqa w La Valetcie. Leci lotem KM 180 do Frankfurtu ponad Menem nie wzbudzając niczyich podejrzeń. Podług dokumentów lotniska we Frankfurcie, maltański ciężar zostaje przyjęty w stacji kontrolnej 206, o godzinie 13:07. Potem jest zarządzany do wyjścia 44 terminalu B. W tamtym miejscu trafia na pokład Boeinga 727 linii PanAm mającego za chwile zaskoczyć w przelot PA103A do Londynu, kto jest łącznikiem do właściwego lotu PA103. Na lotnisku Heathrow, dokąd pasażerowie lecący z Frankfurtu przesiedli się na pokład Boeinga 747, i dokąd wsiedli nowi pasażerowie, walizka również nie wywołuje podejrzeń. Zostaje załadowana do kontenera AVE 4041.

Kontrowersje

Wersja przyjęta przez szkocką prokuraturę, wywołuje nieraz kontrowersje. Mimo że kurs wydarzeń przez nią przyjęty jest spójny i koherentny, to jest dozwolone zatwierdzić za wątpliwe żeby terroryści nadali ekwipunek na Malcie, nadal licząc na zbieg okoliczności. Na pokładzie nieco miejsc pozostało pustych, co wykorzystało wielu twórców teorii spiskowych, twierdząc że ważne osoby były wprzódy ostrzeżone o katastrofie. Na pokład nie wsiedli m.in. Roelof Wino Botha - były szef rządu RPA, Steve Green - urzędnik państwowy DEA natomiast John McCarty - reprezentant USA na Cyprze. Potwierdzono niemniej jednak, że na parę dni nim zamachem ambasady Stanów Zjednoczonych w Moskwie i Helsinkach otrzymały telefony z informacją że stalowy ptak z Frankfurtu do Nowego Jorku prawdopodobnie być obiektem ataku.

Katastrofa

Boeing 747 Maid of the Seas (Morska Pannica), dowcip N739PA nie był nietradycyjny, niemniej jednak w całości efektywny, skoro we wrześniu 1986 został wyremontowany. Kapitanem był Jim MacQuarrie, hartowny cicerone z 11 tysiącami wylatanych godzin, z czego 4 tysiące w jumbo jetach. O godzinie 18.25 stalowy ptak późny o 25 minut startuje z lotniska. O godzinie 19 aeroplan znajdujący się na wysokości 9400 m otrzymuje od Kontroli Ruchu Lotniczego (Shanwick Oceanic Control Center) akceptacja na wybieg powyżej Wielka woda Atlantycki. W pewnym momencie zjednoczenie zostaje przerwane, a kontrolerzy ruchu patrzą podczas gdy rezonans radarowe Boeinga rozpada się na parę części, a piloci lecący wzdłuż po chwili informują o zauważeniu eksplozji na niebie. Wedle odczytów z czarnej skrzynki erupcja bomby umiejscowionej w lewej części kadłuba nastąpił o godzinie 19.02 . O godzinie 19.05 resztki samolotu spadają na Lockerbie. Niechybnie, zamachowcy w swoich planach nie uwzględnili opóźnienia, myśląc że pocisk wybuchowy eksploduje ponad oceanem, co nie całkiem uniemożliwiłoby powiedzenie przyczyn katastrofy. Część kadłuba połączona ze skrzydłem, uderzyła w ulicę Sherwood Crescent, wybijając krater o 47 metrach szerokości, 60 metrach długości i ciemny na 15 metrów. To właśnie na tej ulicy zginęły wszystkie ofiary z Lockerbie.

Skutki zamachu

Odpowiedzialnością za zamachnięcie się obciążono dwóch agentów libijskiego wywiadu - Abdelbaseta Ali Mohmeda Al Megrahiego i Al Amina Khalifa Fhimaha, którzy mieli go wywiązać się w odwecie za zbombardowanie przez Amerykanów Trypolisu i Bengazi 14 kwietnia 1986, w toku którego o nieco nie zginął Muammar al-Kadafi. Odpowiedź odmowna wydania oskarżonych szkockiemu wymiarowi sprawiedliwości spowodowała nałożenie przez ONZ sankcji gospodarczych na Libię w 1992. W drobny mak w 1999 Muammar al-Kadafi wydał zgodę na ekstradycję zamachowców i w wyniku rozprawy nim sądem w holenderskiej bazie wojskowej USA Camp Zeist 31 stycznia 2001 Al Megrahi został zmuszony na dożywocie oraz Fhimaha uniewinniono. 16 sierpnia 2003 poziom libijski podpisał ugodę i wziął na siebie zadłużenia za machnięcie powyżej Lockerbie tudzież zobowiązał się wypłacić rodzinie każdej z ofiar po 10 milionów dolarów w efekcie czego sankcje ONZ zostały zniesione.

Pośrednio skutkiem zamachu był również gnicie w 1991 linii Bóg American World Airways, na które Związkowy Dyrekcja Lotnictwa USA nałożył karę w wysokości 630 000 dolarów za luki w systemie bezpieczeństwa na lotnisku we Frankfurcie. Efektem tego było ok. 300 spraw sądowych, które przewoźnikowi wytoczyły rodziny ofiar katastrofy, co doprowadziło firmę do bankructwa.

Wśród ofiar katastrofy powyżej Lockerbie znalazło się m.in. 35 studentów Uniwersytetu Syracuse (USA). Upamiętnieniem ofiar, w tym również amerykańskich studentów, zajęła się głównie miejscowa buda średnia - Akademia Lockerby, co zaowocowało wzajemną bliską współpracą obu szkół. Akademię Lockerby terroryzm dotknął wprost również 17 lat później. 28-letnia absolwentka tej szkoły - Helen Jones stała się ofiarą innego aktu terroru - wybuchu bomby w londyńskim metrze pośrodku stacjami King’s Cross i Russell Square w toku zamachów bombowych w Londynie 7 lipca 2005.

Zobacz też

• Terroryzm
• Zamach w Londynie 7 lipca 2005
• Zamach na World Trade Center i Pentagon

Linki zewnętrzne

• Le Figaro: sprawcą zamachu na stalowy ptak Król niebios Am był Iran, nie Libia
• Katastrofa w Lockerbie
• Strona upamiętniająca historię linii Pan-Am
• 7/7: Blitz on Britain: Helen survived Lockerbie, now she’s missing